Mỹ và Nga cần có thêm lựa chọn chiến lược ở Syria

(HQ Trực tuyến)- Dù rằng có thể hợp tác để cùng làm trung gian cho lệnh chấm dứt bắn ở Syria, nhưng cả Mỹ và Nga vẫn không dễ dàng thỏa hiệp, nhượng bộ dài lâu do những khó khăn gay gắt về tác động cũng như lợi ích tại Trung Đông - một khu vực có địa điểm kế hoạch quan trọng.

Ngoại trưởng Mỹ John Kerry (trái) gặp mặt người đồng cấp Nga Sergei Lavrov tại Geneva, Thụy Sĩ ngày 9-9 để bàn về tình hình Syria.

Bởi vậy, Viện Nghiên cứu Hoàng thất Anh về quốc phòng - an ninh (RUSI) nghĩ rằng cả Mỹ và Nga đều phải có thêm phổ thông chọn lựa kế hoạch nhằm giảm thiểu nguy cơ đối đầu không hy vọng, tác động tiêu cực đến tình hình Syria.

Thỏa thuận làm trung gian cho lệnh dứt bắn ở Syria chứng tỏ Moscow và Washington vẫn có thể thích hợp tác trong từng vụ việc cụ thể, thích hợp tới tính toán của mỗi nước vào một thời điểm nhất thiết. Đương nhiên, vùng giao thoa về ích lợi và ảnh hưởng của hai cường quốc này ko phải là rộng, cho nên họ không có rộng rãi lựa chọn để bắt tay nhau lâu dài và bền chặt. Trạng thái hòa hoãn chỉ mang tính tương đối, và phải nhanh chóng nhường chỗ cho cuộc khẩu chiến với những lời lẽ "toạc móng heo" mà chẳng cần xa xôi.

Phát biểu tại Đại học Oxford hôm 7-9 nhân chuyến công du Anh dự Hội nghị cấp bộ trưởng của Liên thích hợp quốc về hoạt động gìn giữ tự do, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter buộc tội Nga "có tham vọng xóa bỏ bơ vơ tự nhân loại hiện đang hữu dụng cho Washington và đồng minh". Ngay tức khắc, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu đã phản pháo khi nói "đại chúng không nên nhầm lẫn trơ trẽn tự quốc tế do Mỹ và các bạn hữu phương Tây lập ra. Họ đã phá hủy những nền tảng cơ bản của trái đất tiên tiến, từ Bosnia và Kosovo cho tới Iraq và Lybia". Giả dụ nhìn tham gia cuộc khẩu chiến theo kiểu "ăn miếng trả miếng này", người ta có thể nhìn thấy tình trạng đối đầu mang tính chiến lược giữa Mỹ và Nga, trong khi kĩ năng phù hợp tác chỉ là chiến thuật tạm bợ thời.

Khởi hành từ đa dạng lý do không giống nhau, Nga đã can hệ vào tình hình Syria. Tất nhiên, có một nhân tố ít được đề cập đến, đó là việc Nga muốn thử bức xúc của Mỹ khi luật chơi do họ lập ra có nguy cơ bị thay đổi. Ở góc độ này, nhịn nhường như Nga đã ít phổ biến gặt hái thành công mà ký hợp đồng làm cho trung gian cho lệnh hoàn thành bắn ở Syria là minh chứng hùng hồn nhất. Giờ đây, Moscow đã có thể tạo lập hình ảnh về mối quan hệ đối tác bình đẳng giữa họ và Washington, khác lạ trong nỗ lực khắc phục các cuộc khủng hoảng ở Trung Đông. Từ lâu, Nga vẫn xác định chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad là thích hợp hiến, hợp lí ở Syria, và họ đã hậu thuẫn mạnh khỏe cho nhà chỉ huy này. Dĩ nhiên, Nga cũng công nhận rằng nếu cứ tiếp diễn "chống lưng" cho ông al-Assad mà không thể giành được thắng lợi quyết định, thì sớm hay muộn, họ cũng bị sa lầy tham gia cuộc xung bỗng quân sự kéo dài và bế tắc, dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng. Và ký hợp đồng với Mỹ giúp Nga có "bảo bối" trong tay để gây áp lực, buộc Tổng thống al-Assad phải nhượng bộ.

Về phần bản thân mình, Washington thừa hiểu những nguy cơ tiềm tàng giả dụ họ san sẻ thông tin với Moscow mà phê duyệt đó, quân Chính phủ của ông al-Assad có thể ra tay phá hủy các hàng ngũ thiết bị do Mỹ hậu thuẫn. Việc Mỹ tiếp diễn đứng về phía các hàng ngũ dân quân mà họ gọi là "đội ngũ đối nghịch hợp lí" làm cho Nga không khỏi hồ nghi về hiệu quả của chiến dịch tiến công công ty Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng. Cởi mở vấn đề chỉnh chính sách tham gia những thời điểm phù hợp, nhưng về dài lâu, cả Mỹ và Nga đều không có ý định nhượng bộ lẫn nhau. Cuộc chiến cạnh tranh tác động ở những vùng đệm ý tưởnrg đã đẩy Nga và Mỹ vào tình trạng lui tới lưỡng nan. Ký hợp đồng khiến trung gian cho lệnh dứt bắn ở Syria bước đầu đã tạo ra một môi trường thích hợp tác rộng hơn cho cả nhì nước. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở đó thì chưa đủ. Rõ ràng, cả Mỹ và Nga đều phải sắm cách thức có thêm những chọn lựa mới mang tầm kế hoạch, giúp họ chuyển hướng kịp thời và tránh nguy cơ đối đầu không cần thiết.

Không một cường quốc nào có thể thuận tiện tuyên bố rằng họ đã vượt lên để giành chiến thắng và khắc phục ổn thỏa điều Syria. Dĩ nhiên, với tác động địa chính trị và địa kinh tế, cả Nga và Mỹ đang nắm trong tay rộng rãi lựa chọn mới để mở mang vùng giao thoa về lợi ích giữa hai nước, trong khoảng đó xúc tiến thích hợp tác và giảm thiểu nguy cơ gây bao tay.

Đọc thêm: tin tuc moi nhat