Thấy gì qua kết luận dò la quốc tế về vụ MH17?

Nhị năm sau vụ chiếc máy bay Boeing 777 mang số hiệu MH17 của hãng hàng không Malaysia Airlines đang trên đường bay từ Amsterdam tới Kuala Lumpur bị bắn rơi trên vùng trời Ukraine làm 298 người bỏ mạng, hôm 28/9, Viện Công tố Hà Lan đã công bố kết quả điều cuộc tra hình sự quốc tế, theo đó chắc chắn chiếc máy bay MH17 đã bị tên lửa BUK được đưa đến trong khoảng Nga bắn hạ hôm 17/07/2014, RFI cho nhân thức.

Một nhân viên khảo sát trước mảnh thân vỡ của chiếc tàu bay MH17 rơi xuống gần là Hrabove, Donetsk Ukraine ngày 22/07/2014 - EUTERS/Maxim Zmeyev

Cuộc dò la hình sự do hàng ngũ điều tra chung JIT gồm các chuyên gia của Hà Lan, Úc, Ukraina, Malaysia và Bỉ. Mục tiêu của các nhà dò hỏi là truy tìm ra những người chịu nghĩa vụ trong vụ máy bay MH17 bị rơi để đưa ra trước pháp luật.

Sau hơn 2 năm điều tra, xử lý một khối lượng dữ liệu to con gồm: 5 tỷ trang tài liệu internet, nửa triệu bức chụp, video, tiếp cận hơn 200 nhân chứng và các dữ liệu viễn thông với khoảng 150 nghìn cuộc thủ thỉ laptop, nhóm thăm dò đã có được kết quả chủ quản sau:

Về vũ trang đã bắn vào tàu bay

Viện công tố Hà Lan cho biết: "Đội ngũ thăm dò chung (JIT) tin chắc đã có những chứng cớ chẳng thể phản bác bỏ để chắc chắn ngày 17/07/2014, chiếc máy bay MH17 đã bị bắn hạn bởi một tên lửa BUK loại 9M38".

Các nhà điều tra quốc tế khiến việc dưới sự chỉ huy của Viện Công tố Hà Lan đã so sánh các mảnh chiếm được tại hiện trường máy bay rơi, được cho là của vũ trang với những nguyên liệu đối chứng lấy từ phổ quát loại hoả tiễn BUK.

Dựa trên các hình ảnh radar, các nhà dò la chắc chắn máy bay bị tấn công trong khoảng bên ngoài. Nhân tố này đào thải các giả định máy bay bị tai nạn trục trệu kỹ thuật, có hành động khủng bố bên trong khoang phi cơ hoặc MH17 bị tiến công từ một máy bay quân sự khác.

Nguyên do của hoả tiễn

Viện Công tố Hà Lan cho nhân thức, dựa trên các ảnh chụp, video, nhân chứng, các dữ liệu viễn thông, laptop các nhà thăm dò đã dựng lại hành trình di chuyển của tên lửa, theo đó có thể kết luận: hệ thống đã được chuyển trong khoảng lãnh thổ Nga sang Ukraine bằng một xe vận tải Volvo màu trắng có rơ-mooc. Chiếc xe chuyên chở còn được đa dạng xe chở bộ đội có vũ trang hộ tống .

Các cuộc thì thầm laptop cho biết chuỗi hệ thống BUK đã đi qua biên giới trong đêm trước khi xảy ra thảm họa.

Ngày 16/07/2014, lúc 19 giờ 09, giờ địa phương, một người được xác định có tên gọi Nikolaevich nói rằng nếu như anh ta có thể chiếm được tên lửa BUK vào buổi sáng thì sẽ rất tích cực, còn nếu như không mọi việc sẽ hỏng hết. Một người có tên Sanych tư vấn: Giả dụ anh cần, chúng tôi sẽ gửi nó đến vùng của anh.

Hoả tiễn được bắn lên từ đâu?

Điểm đến sau cùng của dàn hoả tiễn BUK này là một cánh đồng thuộc làng Pervomaiski, khi đó đang nằm dưới sự giữ vững của nhóm nổi dậy thân Nga. Đa dạng nhân chứng chắc chắn đã nhận ra một cuộn khói, một bệ phóng BUK trong khu vực làng Pervomaiski và họ còn nhận ra quả hoả tiễn sau khi được phóng đi.

Bệ phóng tên lửa BUK sau đó đã được đưa lên chiếc xe tải và được chuyển về biên giới qua lãnh thổ Nga ngay trong đêm, theo các nhà dò la.

Ai là người bắn hoả tiễn?

Các nhà khảo sát không nêu tên bất kỳ một nghi can nào nhưng nói có đông đảo người dính líu. Theo thông cáo của Viện Công tố Hà Lan thì "có khoảng một trăm người có thể can hệ đến vụ tàu bay MH17 bị bắn rơi và tới việc chuyển vận giàn phóng tên lửa như đã nói ở trên. Công ty dò la vẫn tiếp tục tìm kiếm thêm tin tức về các đối tượng tình nghi đó".

Trung tâm của các nghi vấn nhằm tham gia dây chuyền chỉ huy. Người nào đã ra lệnh đưa tên lửa BUK đến Ukraine và bắn hạ chiếc Boeing 777 số hiệu MH17? Đội ngũ phóng tên lửa đã tự tiện hành động hay chỉ thực thi mệnh lệnh của cấp trên?

Cuộc điều tra vẫn còn tiếp diễn kéo tới ngày 1/07/2018. Các nhà dò la đã báo cáo trên trang mạng của hàng ngũ www.jitmh17.com một vài cuộc điện đàm thu được giữa nhị người sử dụng mật danh "Orion" và "Delfin". Đội ngũ thăm dò tầm thường JIT kêu gọi những người có thể nhìn thấy giọng nói trong các cuộc thủ thỉ trên giao thông để cung cấp thêm thông tin.

Mặc dù kết quả khảo sát vẫn còn chưa có được những cụ thể cụ thể để giải quyết được mục đích đề ra nhưng ngay sau khi nó được thông báo ngày bữa qua, 28/09/2016, Nga đã đã lên tiếng bình chọn cuộc điều tra hình sự quốc tế này là nói quanh và mang động cơ chính trị.

Hình như đó Ukraine kết luận ngay có sự can dự trực tiếp của Moscow trong vụ phi cơ MH17 bị bắn rơi. Washington thì công bố hoan nghênh những kết luận tạm bợ thời của cuộc khảo sát đã chắc chắn những nghi ngờ của Mỹ ngay sau thảm họa xảy ra về sự can dự của Nga là đúng.

Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte cho rằng, các kết luận của JIT là một công đoạn quan trọng. song song ông kêu gọi phía Nga thích hợp tác trọn vẹn với cuộc khảo sát, giờ đây sẽ hướng đến việc xác định nghi phạm chi tiết. Về phần bản thân, thủ tướng Malaysia Najib Razak tuyên bố: "Malaysia muốn phải có hành động cứng rắn hơn".

Gia đình các nạn nhân đón nhận kết quả dò la này với thái độ hoài nghi. Không ít người nghĩ là Nga sẽ không bao giờ tình nguyện trao nghi phạm và sẽ chẳng có phiên tòa nào hết.

Nhân tố gì đã diễn ra trên bầu trời Donbass ngày 17/07/2014?

Bốn tuần 7 năm 2014, phần phía đông của Ukraine đang lún sâu tham gia trong chiến sự. Quân đội Ukraine đang cố lấy lại các đô thị bị mất tham gia tay quân nổi dậy thân Nga trong vùng Lougansk và Donetsk.

Khi các cuộc giao tranh trở nên khốc liệt, Kiev đang mất dần điểm hay cả trên không. Hồi đầu mùa hè năm đó, hàng ngũ nối dậy được Moscow tập huấn đã bắn rơi hàng loạt phi cơ đương đầu và trực thăng của quân đội Ukraine nhờ được thiết bị các loại tên lửa đất đối không và các giàn pháo phòng không.

Số đông quốc tế tỏ ra ghẻ lạnh với trận chiến không có tên gọi này. Không có chỉ thị khác biệt nào, các tàu bay dân dụng vẫn tiếp diễn bay qua bầu trời Ukraine, cho tới tận khi thảm họa xảy ra vào ngày 17/07/2014, chiếc tàu bay Boeing 777, mang số hiệu MH17, của hãng hàng không Malaysia Airlines bay trong khoảng Amsterdam tới Kuala Lumpur bị nổ tung khi đang bay ở độ cao 10 nghìn mét trên đô thị Torez, miền đông Ukraine.

Thảm họa đã khiến cho tổng thể 298 người trên chiếc máy bay thiệt mạng, trong đó có 193 công dân Hà Lan. Một giờ sau đó, chỉ huy quân nổi dậy Igor Strelkov khoe khoang trên mạng thị trấn hội vừa bắn rụng một tàu bay chống chọi Ukraine. Tin tức này sau đó đã nhanh lẹ bị xóa đi.

Người ta nhân thức được vấn đề gì trước khi có kết quả dò xét quốc tế?

Ngay từ bốn tuần 9 năm 2014, hướng khảo sát tai nạn do nhân loại hay trục trệu khoa học trên phi cơ đã bị các nhà dò la đào thải. Các chuyên gia nêu kỹ năng phi cơ đã va chạm cực mạnh với số lượng lớn các vật thể có năng lượng cao.

Bốn tuần 10 năm 2015, một báo khảo sát của Cơ quan dò xét an toàn Hà Lan nêu chi tiết, tàu bay đã bị hủy hoại bởi một đầu đạn bắn tham gia bên trái của khoang lái. Tranh bị mà họ nói đến đó là hoả tiễn đất đối không BUK do Nga đóng hộp. Loại vũ khí này vẫn được trang bị cho quân đội Ukraine và hàng ngũ nổi dậy được Nga đào tạo cũng có. Theo các nhà dò xét, hoả tiễn được bắn lên trong vùng quân nổi dậy giữ vững.

Ngay những ngày đầu thảm họa xảy ra, Kiev và Moscow tố giác lẫn nhau đã bắn rơi chiếc Boeing của hàng không Malaysia Airlines.

Một ủy ban dò hỏi Nga bảo kê quan điểm nghĩ là chiếc Boeing đã bị một máy chiến đấu của không quân Ukraine loại SU-24 bắn rơi. Giả thuyết này đã được chính quyền Nga phổ biến lần chính thức nêu ra. Truyền hình Nga cũng lên tiếng một bức tranh vệ tinh nhằm xác tín cho giả thuyết thủ phạm là một tranh đấu cơ Ukraine.

Kịch phiên bản này đã bị phản bác bỏ khi chính nhà chế tạo tranh bị Nga Almaz-Antey chắc chắn máy bay bị nổ là do bị hoả tiễn đất đối không BUK bắn vào thân. Đương nhiên ông này cũng cả quyết rằng hoả tiễn được bắn đi từ vùng do quân chính phủ Ukraina kiểm soát.

Nhì ngày trước khi công bố kết quả khảo sát quốc tế, tướng Nga Andrei Kobane một lần nữa đã thông báo tố Ukraine là thủ phạm bắn rơi chiếc Boeing MH17.

P.V

Tham khảo thêm: báo mới vnexpress